“Veiligheid moet niet alleen voorop staan, je moet elkaar ook durven aanspreken op onveilig gedrag” volgens Rijkswegen Noord-Nederland

Rijkswegen Noord-Nederland is een initiatief van Rijkswaterstaat Noord-Nederland, de Politie eenheid Noord-Nederland en het Openbaar Ministerie Noord-Nederland die zich sterk voor de veiligheid op de rijkswegen van Drenthe, Friesland en Groningen. Gedurende de Infra Relatiedagen is Rijkswaterstaat Noord-Nederland vertegenwoordigd, waar zij het thema 'samen wegwerken' centraal stellen.

Als je regelmatig langs de weg werkt, dan weet je waarschijnlijk als geen ander hoe belangrijk veiligheid is. Helmer Schwertzman is voorman bij KWS en vertelt hoe zij veiligheid voorop stellen: “Bij ons is de hoofdregel: als je denkt dat het niet veilig is, dan stop je. Je werkt veilig of je werkt niet.” 

Met de campagne Samen wegwerken vragen noordelijke wegbeheerders in samenwerking met brancheorganisaties in de wegenbouw aandacht voor de veiligheid bij werk langs de weg. In de campagne komen medewerkers van verschillende bedrijven aan het woord over hun ervaringen langs de weg. “Het geeft een hoop ellende als er ongelukken gebeuren”, vertelt Helmer Schwertman als we hem vragen naar zijn ervaringen. “Ik ken wegwerkers die er maanden tussenuit moesten, omdat ze een ongeluk hebben zien gebeuren. Elkaar kunnen en durven aanspreken op veiligheid is daarom heel belangrijk. Iedereen wil ’s avonds weer veilig naar huis.” 

“Voordat we daadwerkelijk beginnen met de werkzaamheden, zetten we een plan op papier”, vervolgt de voorman. “Daarin staat beschreven welke werkzaamheden we gaan uitvoeren en de maatregelen die we erbij treffen. Dus, welke afzettingen plaatsen we, hoeveel vrije ruimte is waar nodig, enzovoort. Zo’n plan kunnen we in de loop der tijd nog wel aanpassen. Dat moet ook wel, want we merken in de praktijk vaak dat we de veiligheid hier en daar nog wel wat kunnen verbeteren.”

Oren en ogen op de bouwplaats
Berno Sleijster is veiligheidskundige bij KWS en vertelt dat de het op de bouwplaats zelf ook van belang is om de veiligheid in de gaten te houden. “Helaas kan je niet overal tegelijk zijn. Daarom zijn ieders ogen en oren belangrijk: die van de uitvoerder, voorman en natuurlijk de wegwerkers zelf. Veiligheid moet niet alleen voorop staan, je moet elkaar ook aan durven spreken op onveilig gedrag. De bedrijfscultuur speelt daarin een grote rol. Wij hebben daar de laatste jaren veel aandacht aan besteed, door iedereen continu te trainen op veilig gedrag. Bijvoorbeeld met flyers, video’s en checklists. Hierdoor krijgen we nu steeds meer een cultuur waarbij iedereen elkaar aan durft te spreken op onveilig gedrag. De voorman spreekt zijn wegwerkers aan en andersom stappen de wegwerkers naar hun leidinggevende toe. Uiteindelijk is persoonlijk contact het belangrijkste: Zoveel mogelijk naar de werkzaamheden toe en daar kijken en praten met de wegwerkers en hun leidinggevenden. Zo zorg je ervoor dat veiligheid op de agenda komt en blijft.”

Regels
Veiligheid staat ook hoog in het vaandel bij weginspecteurs van de wegbeheerders in Noord-Nederland. “Wij volgen regelmatig cursussen over veiligheid en werken met heel goed materiaal langs de weg”, zegt Arend Kort, weginspecteur bij de provincie Groningen. “Daarnaast zijn we bevoegd om het werk ter plekke stil te leggen als het niet veilig is. Dat gebeurt wel eens. Bijvoorbeeld als de bebording niet goed staat. We spreken de wegwerkers daar op aan en geven hen de mogelijkheid het direct op te lossen. Voor wegwerkers geldt het net zo goed dat zij zich aan de regels moeten houden, net zoals dat voor de weggebruiker geldt.”

Onveiligheidsgevoelens
Wegbeheerders en brancheorganisaties in de wegenbouw merken dat de veiligheid bij wegwerkzaamheden verbeterd kan worden. Zo blijkt onder meer uit een enquête die onder wegwerkers is gehouden dat 40% van hen zich niet veilig voelt tijden het werken aan auto(snel)wegen. Voor provinciale wegen geldt dat iets minder (35%). Het onveiligheidsgevoel van wegwerkers wordt vooral veroorzaakt door het gedrag van automobilisten en vrachtwagenchauffeurs. Daarnaast heeft 70% wel eens meegemaakt dat collega’s de onveiligheid wel eens vergroten door zich niet aan de regels te houden. Veel wegwerkers maken ook wel eens mee dat leidinggevenden de onveiligheid wel eens vergroten door zich niet aan de regels te houden. Bijvoorbeeld omdat een werk af moest.

Maatregelen veiligheid vergroten
Uit dezelfde enquête blijkt dat 80% van de managers en wegwerkers vindt dat er meer gedaan kan worden om de veiligheid van wegwerkers te vergroten. Het gedrag van weggebruikers zou vooral beïnvloed kunnen worden door meer politiecontroles en meer aandacht voor het beroep van wegwerker in de media. Het gedrag van collega’s zou met name beïnvloed kunnen worden door meer voorlichting en instructie over veilig werken en door meer controles of de regels worden nageleefd. Het gedrag van leidinggevenden zou met name beïnvloed kunnen worden door meer tijd en geld beschikbaar te stellen.

Samen wegwerken
Kijk voor meer informatie over de campagne op www.samenwegwerken.nl of op de Facebookpagina: www.facebook.com/samenwegwerken. Of kom voor meer informatie naar de Infra Relatiedagen!